The app was not found in the store. :-( #wpappbox

Links: → Visit Store → Search Google
Trang chủ » Danh Nhân » Lưỡng Quốc Trạng Nguyên Nguyễn Trực

Lưỡng Quốc Trạng Nguyên Nguyễn Trực

Bìa sách

EPUB

Tác giả: Nguyễn Hữu Hoa

Thể loại: Danh Nhân


Đọc online

Giới thiệu

Nguyễn Trực (1417 – 1473) là vị Trạng nguyên đầu
tiên trong lịch sử khoa cử Việt Nam. Khi đi sứ Trung Quốc, ông được các sĩ phu ở
đây nể phục, xưng tặng là “lưỡng quốc Trạng nguyên”.

Nguyễn Trực sinh ra trong một gia đình thuộc dòng
dõi có học vấn, đỗ đạt cao: Ông nội là tiến sĩ Nguyễn Bính (dưới triều vua Trần
Hiến Tông từng giữ chức: “Nho học huấn đạo giáo quan Quốc Tử Giám”),
bố đẻ là tiến sĩ Nguyễn Thời Trung làm quan giáo thục Quốc Tử Giám dưới triều
vua Lê Thái Tông,… Nguyễn Trực quê làng Bối Khê – Thanh Oai – Hà Tây. Ông
sinh ngày 16-5 năm Đinh Dậu (1417), thuở nhỏ đã nổi tiếng là người rất mực
thông minh, mẫn tiệp. Lên 8 tuổi đi học, 12 tuổi có khả năng làm thơ văn. Năm
Thiệu Bình thứ nhất (1434), ở tuổi 17, Nguyễn Trực tham dự kỳ thi Hương và đỗ đầu
(Giải nguyên). Đến năm Nhâm Tuất, niên hiệu Đại Bảo thứ ba (1442), Nguyễn Trực
25 tuổi, tham dự kỳ thi Đình và đỗ Đệ nhất giáp Tiến sĩ Đệ nhất danh (Trạng
nguyên). Ông được nhà vua ban sắc “Quốc Tử Giám thi thư” và ban thưởng
á Liệt Khanh, đứng đầu trong số 33 vị tiến sĩ cùng khóa. Lần đầu tiên trong lịch
sử nước Việt, vua Lê ban mũ áo Trạng nguyên cho người đỗ đạt cao nhất. Hiện
nay, tên tuổi của ông vẫn đứng đầu trong các bia tiến sĩ ở Văn Miếu.

Sử sách chép rằng: Nguyễn Trực sinh ra trong thời
buổi loạn lạc, nhà Hồ cướp ngôi nhà Trần. Cha của Nguyễn Trực lúc đó phải lánh
nạn về phía tây ở Tiểu Đông Mộng – thôn Cây Thượng – xã Nghĩa Hương – Quốc Oai
– Hà Tây. Tại đây Nguyễn Thời Trung gặp và kết duyên với một phụ nữ tên là Đỗ
Thị Chừng, sinh ra Nguyễn Trực ở Am Long Khôi – núi Phật tích thuộc địa phận xã
Sài Sơn – Quốc Oai – Hà Tây ngày nay. Thấy ông còn ít tuổi mà đã đăng quang,
nên vua Lê Thái Tông ban cho ông yến tiệc của vườn Quỳnh, cưỡi bạch mã đi dạo
quanh kinh đô Tràng An,…

Ngày 3-5-1442, cha Nguyễn Trực qua đời, ông phải về
chịu tang. Năm Giáp Tý niên hiệu Thái Hòa thứ hai (1444), dưới triều vua Lê
Nhân Tông, Nguyễn Trực được vua ban chức “Triều nghi đại phu Hàn lâm viện
học sĩ Vu kỵ úy”. ít lâu sau, ông được vua tuyên triệu về triều ban chức
“Hàn lâm viện thị giảng chi thập thị học sĩ ngự tiền học sinh nhị cục tầm
ban”. Năm ất Sửu niên hiệu Thái Hòa thứ ba (1445) được đổi lại thành
“Thiếu trung khanh đại phu Ngự sứ Đài ngự sử thị Đô úy”. Nhưng Nguyễn
Trực đã dâng biểu từ chối, khiến vua Lê Nhân Tông phải ra sắc dụ tới ba lần ông
mới chịu nhận.

Ngày 13-3 năm Giáp Tuất (1454), mẹ ông qua đời,
ông phải về chịu tang. Trên đường về, các học sĩ của bốn phương đến theo học với
ông rất đông. Cũng từ đây, nhiều bậc cự nho, danh sĩ khoa bảng được vua ban áo,
mũ đều từng là học trò của Trạng nguyên Nguyễn Trực trong thời gian ông về quê
chịu tang mẹ. Năm Đinh Sửu niên hiệu Diệu Linh thứ ba (1457), tháng sáu mãn
tang mẹ thì đến tháng tám có sứ nhà Minh là Hoàng Gián tìm gặp. Vua Lê Nhân
Tông tuyên triệu ông vào tiền Điện. Nhờ tài thơ văn ứng phó tuyệt vời, ông đã
khiến sứ giả nhà Minh vô cùng cảm phục. Sau tập thơ “Lưu biệt” gồm 50
vận làm vẻ vang đất nước, ông được vua cử đi sứ sang Trung Quốc. Sang đó, gặp kỳ
thi Đình, Trạng nguyên Nguyễn Trực cùng phó sứ là Trịnh Khiết Tường muốn cho
nhà Minh biết tài học vấn của người nước Việt, nên đã đăng ký tham dự kỳ thi
đó. Sau kỳ thi năm ấy, Trạng nguyên Nguyễn Trực được người Minh xưng tặng là
“Lưỡng quốc Trạng nguyên”, phó sứ Trịnh Khiết Tường được đỗ bảng
nhãn. Trở về nước, cả hai ông đều được vua phong chức Thượng thư và ban thưởng
tám chữ vàng: “Thành công danh Nam Bắc triều biên ngã” (Công danh cả
hai nước đều hoàn thành).

Nguyễn Trực là người đầu tiên mở ra danh vị Khôi
nguyên của nước Việt, văn chương rạng rỡ một thời. Nhắc đến tên tuổi của ông là
người ta hình dung tới một nơi kết tụ sự hiểu biết của các triều vua điển văn học
thuật ở chốn Hàn lâm. Ông là người có phong cách rất mực khiêm nhường, chan
hòa. Ngày nay sử sách còn ghi lại: Vào năm Nhâm Tuất (1442) dưới triều vua Lê
Thái Tông, khi ông tham dự kỳ thi Đình, trong đề thi có bảy câu hỏi xoay quanh
vấn đề “Luận về phép trị nước của các vương triều”. Nguyễn Trực đã khẳng
khái trả lời: “Vua sáng tôi hiền thì nước sẽ thịnh, vua không sáng tôi
không hiền thì nước sẽ suy vong”. Dù lịch sử dân tộc đã trải qua nhiều bước
thăng trầm, song tên tuổi của Lưỡng quốc Trạng nguyên Nguyễn Trực mãi mãi là dấu
son chói ngời trong lịch sử Việt Nam.

Bình luận

bình luận

Trả lời

Về trang web

Trang web bbbooks.vn được thực hiện do sở thích cũng như phục vụ nhu cầu cá nhân, sau đó chia sẻ cho cộng đồng.

Ebook tại bbbooks.vn được sưu tầm từ các nguồn trên internet và được download hoặc đọc hoàn toàn miễn phí.

Các tính năng thường xuyên được cập nhật.

Bản quyền sách

Bản quyền thuộc về tác giả, nhà xuất bản, nhóm tạo ebook..., ebook đưa lên cố giữ nguyên nguồn ebook tuy nhiên cũng có thể mất thông tin khi định dạng lại cho phù hợp với phần mềm đọc sách.

Không khuyến khích in ấn (ít ra cũng giúp ích cho môi trường) và thương mại hóa ebook.

Phần mềm đọc sách trên di động

Khuyến nghị dùng Chrome để truy cập trang web. Để tối ưu cho thiết bị di động bạn nên tải Phần mềm đọc sách BBBooks cho Android hoặc Window Phone từ Store theo liên kết dưới đây:

Android: Tải từ Play store

Window Phone: Tải từ Window store